काठमाडौँ । जलवायु परिवर्तन भनेको पृथ्वीको तापक्रम, वर्षा तथा अन्य मौसमीय अवस्थाहरूमा दीर्घकालीन रूपमा आउने परिवर्तन हो। विशेषगरी मानव गतिविधिबाट हुने हरितगृह ग्यास उत्सर्जन र प्राकृतिक स्रोतहरूको अत्यधिक दोहनका कारण यसको प्रभाव विश्वका अधिकांश क्षेत्रमा देखिन थालेको छ।जलवायु परिवर्तनले प्रकृति र मानव जीवनमा गम्भीर प्रभाव पारिरहेको छ। यसको प्रमुख असरहरू यस्ता छन्:
प्रकृतिमा पर्ने असर
हिमनदीहरू तीव्र रूपमा पग्लिनु र हिमताल फुट्ने जोखिम बढ्नु।
बाढी, पहिरो, खडेरी, डढेलो तथा आँधीबेहरीजस्ता प्राकृतिक विपद् बढ्नु।
वर्षाको ढाँचा परिवर्तन भई अनियमित वर्षा हुनु।
वनस्पति तथा वन्यजन्तुको बासस्थान नष्ट हुनु र जैविक विविधता घट्नु।
नदी, ताल तथा जलस्रोतहरू सुक्दै जानु वा प्रभावित हुनु।
समुद्री सतह बढेर तटीय क्षेत्रहरू जोखिममा पर्नु।
मानव जीवनमा पर्ने असर
कृषि उत्पादन घट्नु र खाद्य सुरक्षामा चुनौती सिर्जना हुनु।
खानेपानीको अभाव बढ्नु।
अत्यधिक गर्मी वा चिसोका कारण स्वास्थ्य समस्या बढ्नु।
डेंगु, मलेरिया तथा अन्य सरुवा रोगको जोखिम विस्तार हुनु।
प्राकृतिक विपद्का कारण जनधनको क्षति हुनु।
रोजगारी, पर्यटन र अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर पर्नु।
बस्ती विस्थापन र जलवायु शरणार्थीको संख्या बढ्नु।
नेपालजस्ता हिमाली देशमा जलवायु परिवर्तनको प्रभाव अझ बढी देखिएको छ। हिमालमा हिउँ घट्दै जानु, हिमतालको जोखिम बढ्नु, अनियमित वर्षा र बाढीपहिरोका घटनाहरू यसको प्रत्यक्ष उदाहरण हुन्।